ارزیابی اثر بازاریابی گردشگری بر توسعه پایدار روستایی در منظر فرهنگی هورامان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدۀ میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 استادیار، جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، گروه ژئومورفولوژی، منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران (پژوهشگر پاره وقت پژوهشکده

چکیده

زمینه و هدف: مقولۀ بازاریابی نقش کلیدی را در توسعۀ گردشگری روستایی ایفا می‌کند. گردشگری روستایی نیز به شیوه‌های مختلف، زمینه‌ساز توسعه و توسعۀ پایدار روستایی است. این اثرگذاری در نواحی مستعد گردشگری مانند منظر فرهنگی هورامان می‌تواند به شکل بارزی نمایان گردد. هدف اصلی پژوهشی حاضر بررسی چگونگی اثر بازاریابی گردشگری بر توسعۀ پایدار روستایی در منظر فرهنگی هورامان است که صورت مطالعۀ موردی در منطقۀ نمونۀ گردشگری شمشیر (در شهرستان پاوه) انجام گرفته است.
روش­ شناسی: این مقاله به لحاظ هدف جزء مطالعات کاربردی است و از نظر ماهیت و روش، در گروه پژوهش‌های توصیفی ـ همبستگی قرار دارد. با توجه به محدودیت‌های سرشماری 150 نفر از افراد محلی به ­عنوان نمونۀ آماری در نظر گرفته شده‌اند. ابزار اصلی برای جمع‌آوری داده‌های میدانی، پرسش­نامه محقق‌ساخته است که روایی و پایایی آن تأیید شده است. برای تجزیه ­و ­تحلیل داده‌ها، از نرم‌افزار SPSS استفاده شده است.
یافته ها: یافته‌های حاصل شده نشان داد وضعیت باراریابی گردشگری روستایی و توسعۀ پایدار روستایی به‌ترتیب با میانگین 3/13 و 3/41، به­صورت معناداری بالاتر از حد متوسط بوده است. نتایج ضریب همبستگی نشان داد بین دو متغیر مورد بررسی ارتباط آماری مثبت با مقدار 0/885 وجود دارد و نتایج رگرسیون خطی نشان داد بازاریابی گردشگری توانسته است 3/78 درصد از واریانس توسعۀ پایدار روستایی را تبیین نماید.
نتیجه ­گیری و پیشنهادات: با توجه به ظرفیت بالای توسعۀ گردشگری در محدودۀ مورد مطالعه و اثرگذاری مثبت بازاریابی گردشگری بر توسعۀ پایدار روستایی، ارتقاء سطح بازاریابی گردشگری از الزامات اساسی است که باید در اولویت برنامه‌ریزی‌های توسعۀ گردشگری و توسعۀ روستایی قرار گیرد.
نوآوری و اصالت: تاکنون در ایران در خصوص ارزیابی اثر بازاریابی گردشگری بر توسعۀ پایدار روستایی مطالعه‌ای صورت نگرفته است و این مطالعه می‌تواند به­ عنوان مبنایی برای سایر پژوهش‌های در آینده باشد.

کلیدواژه‌ها


Aghayarihir, Mohsen., Zaheri, Mohamad., Karimzadeh,Hossein., Talebifard, Reza (2023). Assessment of sustainable development in rural settlements of Jiroft county. Journal of Studies of Human Settlements Planning, 18(62): 17-35. https://sanad.iau.ir/en/Journal/jshsp/Article/684472?jid=684472 [In Persian]
Amininejad, G., & Zendehboodi, Y. (2019). Assessing the Indicators of Rural Sustainable Development in Bushehr Province of Iran: A Case Study of Tangestan County. Village and Development21(4), 1-28. https://doi.org/10.30490/rvt.2019.85203  [In Persian]
An, W., & Alarcón, S. (2021). From netnography to segmentation for the description of the rural tourism market based on tourist experiences in Spain. Journal of Destination Marketing & Management, 19, 100549.
Andreopoulou, Z., Tsekouropoulos, G., Koliouska, C., & Koutroumanidis, T. (2014). Internet marketing for sustainable development and rural tourism. International journal of business information systems, 16(4), 446-461.
Badri, S. A., Hesam, M., &Cheraghi, M. (2014). An analysis of the factors impacting rural tourism marketing in a metropolitan rural area from the viewpoints of experts case study: northern part of the Tehran Metropolis. Journal of Tourism Planning and Development2(7), 82-105. [In Persian]
Dong, E., Wang, Y., Morais, D., & Brooks, D. (2013). Segmenting the rural tourism market: The case of Potter County, Pennsylvania, USA. Journal of vacation marketing, 19(2), 181-193.
Gajić, T., Đoković, F., Blešić, I., Petrović, M. D., Radovanović, M. M., Vukolić, D., ... & Mićović, A. (2023). Pandemic boosts prospects for recovery of rural tourism in Serbia. Land, 12(3), 624.
Grubor, A., Leković, K., & Tomić, S. (2019). Rural tourism marketing of the Danube region. Ekonomika, 65(4), 1-9.
Heidary, A. A., Rowshan, S. A., &Naderi, N. (2020). The effect of tourism marketing (local mixture and people) on the development of rural entrepreneurship in the Rijab region of Kermanshah Province. Journal of Rural Research10(4), 582-595. doi: 10.22059/jrur.2019.280936.1358. [In Persian]
Jamini, D. and Dehghani, A. (2024). An Analysis of Rural Tourism Marketing Indicators (The Case of Quri Qaleh Village, Ravansar County). journal of sustainable rural development, 8(1), 89-102. https://doi.org/10.22034/jsrd.2024.446379.1182
Jamini, D., Dehghani, A. and Mohammadi, A. (2024). Rural Tourism Marketing and Identification of Key Factors Affecting It with A Sustainable Development Approach (Case Study: Palangan Village in Kamyaran County). Green Development Management Studies3(2), 135-152. https://doi.org/10.22077/jgdms.2024.7429.1106 [In Persian]
Janjua, Z. U. A., Krishnapillai, G., & Rehman, M. (2023). Importance of the sustainability tourism marketing practices: an insight from rural community-based homestays in Malaysia. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 6(2), 575-594.
Joshi, S., Panzer-Kraus, S., Zerbe, S. & Saurwein, M. (2024). Rural tourism in Europe from a landscape perspective: A systematic review. European Journal of Tourism Research, 36, 3616. https://doi.org/10.54055/ejtr.v36i.3328
Kabodvand, Bijan Hesmat., Mirdamadi, Seyed Mahdi., Farojolah Hosaini, Seyed Jamal., & Pasepban, Fatemeh (2018). Measuring the Sustainability Levels of Rural Development in Karaj County. Village and Development17(2), 69-86. https://doi.org/10.30490/rvt.2018.59397 [In Persian]
Komasi, H., Jamini, D., Hashemkhani Zolfani, S., Sadeghi, H., & Cavallaro, F (2025). Evaluating the impacts of humanitarian crises on sustainable tourism with a futures studies approach. Environment, Development and Sustainability. https://doi.org/10.1007/s10668-025-06109-3
Lwoga, N. B., & Maturo, E. (2020). Motivation-based segmentation of rural tourism market in African villages. Development Southern Africa, 37(5), 773-790.
Ma, D., Sun, D., & Wang, Z. (2024). Exploring the Rural Revitalization Effect under the Interaction of Agro-Tourism Integration and Tourism-Driven Poverty Reduction: Empirical Evidence for China. Land, 13(1), 60.
Mihailović, B., & Moric, I. (2012). The role of marketing philosophy in rural tourism development. Tourism and Hospitality Management, 18(2), 267-279.
MododiArkhodi, M., Ferdowsi, S., &Najafi, E. (2023). Factors affecting tourism marketing in rural areas (Rural areas of Qaenat county as a case study). Journal of Studies in Entrepreneurship and Sustainable Agricultural Development, () , -. 10.22069/jead.2023.21802.1763. [In Persian]
Mohammadi, A. and Jamini, D. (2024). Scenario planning of rural tourism marketing in peri-urban spaces (case study: villages around Sanandaj city). Preipheral Urban Spaces Development6(4), 107-126. https://doi.org/10.22034/jpusd.2024.461487.1310  [In Persian]
Ramanauskienė, J., Ramanauskas, J., & Gargasas, A. (2006). Marketing solutions in rural tourism development in Lithuania. Ekonomika, 74, 38-51.
Ritonga, H. M., Setiawan, N., El Fikri, M., Pramono, C., Ritonga, M., Hakim, T., & Nasution, M. D. T. P. (2018). Rural Tourism Marketing Strategy and Swot Analysis: A Case Study of Bandar PasirMandoge Sub-District In North Sumatera. International Journal of Civil Engineering and Technology, 9(9), 1617-1631.
Rovira, M., Garay, L., Górriz-Mifsud, E., & Bonet, J. A. (2022). Territorial Marketing Based on Non-Wood Forest Products (NWFPs) to Enhance Sustainable Tourism in Rural Areas: A Literature Review. Forests, 13(8), 1231.
Safari-Siahkolroudi, E., Abbasi, E., & Nasimi, M.A. (2022). Investigating the relationship between the rural tourism marketing model and the destination brand equity (case study: villages in the mountainous areas of Rudsar). Journal of Geographical Studies of Mountainous Areas, 1(9), 77 -91. http://dx.doi.org/Doi:10.52547/gsma.3.1.77 [In Persian]
Safari-Siahkolroudi, E., Abbasi, E., Nasimi, M.A., & Saiedi, P. (2022). Presenting a rural tourism marketing model with a qualitative approach theme analysis (Case study: Rudsar city). Journal of studies of human settlements planning, 18(2), 67-78. https://dorl.net/dor/20.1001.1.25385968.1402.18.2.4.3 [In Persian]
Sheikhi, D., &Pazoki, M. (2017). Assessing and prioritizing the factors affecting rural tourism marketing using the marketing mix model (A case study: Jozan District, Malayer Township). Journal of Rural Research8(3), 488-501. doi: 10.22059/jrur.2017.63478 [In Persian]
Statistical Center of Iran. (2016). The results of the general population and housing census. Tehran. [In Persian]
UNESCO (2021). Cultural Landscape of Hawraman / Uramanat. Available at: https://whc.unesco.org/en/list/1647/.
Verma, V., Ahlawat, R., Ghai, M., & Bansal, S. (2024). Rural tourism in Himachal Pradesh in transition: Challenges for regional sustainability. Multidisciplinary Reviews, 7(1), 2024010-2024010.