آینده‌نگاری در جهت برندسازی شهر آمل با تأکید بر تصویر شهری

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری شهرسازی، واحد آیت اله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

2 گروه جغرافیا، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 گروه هنر، واحد ایت اله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

4 گروه شهرسازی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: امروزه استراتژی‌های بازاریابی شهری و برندسازی مکان اغلب بر ایده‌ها و کلیشه‌های فرهنگ و خلاقیت برای ترویج تصاویر جذاب شهری تأکید می‌کنند. هدف این مقاله، تحلیل تجربی چگونگی تجلیل و نمایش شهر خلاق در مورد آمل است. برندسازی شهری به یکی از سیاست‌های اصلی برای دست­یابی به پایداری در بسیاری از کشورها تبدیل شده است. آینده‌نگاری نیز رویکردی جدید به ­شمار می‌رود که آینده‌های بدیل و مختلفی همچون آینده‌های ممکن، باورکردنی، محتمل و مطلوب را دربرمی‌گیرد.
روش‌شناسی: در این تحقیق، با توجه به اهداف پژوهش، از روش دلفی به‌عنوان ابزاری جهت اخذ نظرات تصمیم‌گیران و متخصصان و از روش سناریونویسی در تجزیه‌وتحلیل و تدوین سناریوهای مطلوب قابلیت‌های برندسازی شهر آمل با تأکید بر تصویر شهری استفاده گردیده است. همچنین جهت تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهایی همچون میک‌مک بهره‌گیری شد. مؤلفه‌های تأثیرگذار بر برندسازی شهر آمل در قالب ماتریسی به متخصصان ارائه گردید و آن‌ها بر اساس میزان تأثیر مستقیم هر مؤلفه بر سایر مؤلفه‌ها، امتیاز صفر تا سه را اختصاص دادند.
یافته‌ها: نتایج بررسی‌ها نشان داد که شهر آمل دارای پتانسیل‌های مطلوبی همچون توان اکولوژیکی، زیبایی طبیعی، شرایط تاریخی و تفریحی و سایر ظرفیت‌هاست که می‌تواند زمینه‌ساز تبدیل این شهر به یک برند منطقه‌ای و جذب گردشگران باشد.
نتیجه‌گیری و پیشنهادات: براساس نتایج تحقیق، برندسازی شهری آمل در راستای توسعۀ پایدار شهری و منطقه‌ای قابل تحقق است و ظرفیت‌های این شهر، با برنامه‌ریزی مناسب، می‌تواند نقش مؤثری در ارتقاء جایگاه آن ایفا کند. با توجه به وضع موجود پتانسیل‌های شهر آمل و داده‌های حاصل از تحلیل‌ها و نظرسنجی‌های مردمی، پیشنهاد می‌شود اقداماتی در جهت حفظ و ارتقاء کیفیت ظرفیت‌های موجود، توسعۀ زیرساخت‌های شهری و جذب سرمایه‌گذاران به‌منظور ارتقاء برند شهری آمل انجام گیرد.
نوآوری و اصالت: نوآوری این پژوهش در به‌کارگیری هم‌زمان روش آینده‌نگاری، دلفی و سناریونویسی برای تحلیل قابلیت‌های برندسازی شهری است. اصالت مطالعه در این است که به‌صورت موردی، شهر آمل به‌عنوان نمونه‌ای از شهرهای متوسط ایران بررسی شده و نقش پتانسیل‌های بومی، طبیعی و تاریخی آن در فرآیند برندسازی شهری تحلیل گردیده است؛ موضوعی که پیش‌تر کم­تر به شکل تلفیقی و کاربردی مورد توجه قرار گرفته بود.

کلیدواژه‌ها


Asghari, R., & Amini-Nejad, G. (2017). Analysis of foresight indicators in regional planning. Geographical Sciences Journal, 8(3), 25-40. [In Persian]
Bazzazadeh, F., & Pourahmad, A. (2014). Regional foresight in sustainable urban development. National Conference on Regional Development, Yazd. [In Persian]
Dadfar, N., & Astaneh, A. R. (2018). Presenting a foresight model in regional development using Delphi method. Human Geography Research, 10(1), 33-50. [In Persian]
Delavi, M. R., & Salamatiyan, N. (2020). Theoretical framework of urban branding in the context of urban marketing. Architecture and Urban Studies, 5(2), 40-55. [In Persian]
Dini, M. (2021). Modeling factors affecting urban branding with emphasis on tourism development. Urban Studies, 12(2), 60-75. [In Persian]
Lonji, A. R. (2002). Urban space image and identity. Journal of Urbanism, 1(2), 71-85. [In Persian]
Malek Akhlagh, E., & Alizadeh, Y. (2019). Examining factors affecting urban branding with a brand equity approach. Journal of City and Marketing, 4(1), 25. [In Persian]
Mazandaran Provincial Planning and Budget Organization. (2012). Statistical yearbook of Mazandaran Province. Mazandaran: Mazandaran Planning and Budget Organization. [In Persian]
Mohammadpour, A., & Rezaei, A. (2016). Foresight in urban planning with emphasis on sustainable development. Environmental Studies, 7(2), 55-70. [In Persian]
Nazemi, E., & Mazaheri, S. (2019). The impact of urban branding on sustainable urban landscape. Landscape Studies, 6(2), 45-60. [In Persian]
Nejad-Ebrahimi, S. (2022). The role of mental image in urban branding. Geographical Studies of Coastal Areas, 8(1), 20-35. [In Persian]
Norberg-Schulz, C. (1971). Phenomenology of place [Translated from original source]. [In Persian]
Rabbani, A., & Lotfi, S. (2012). Urban branding analysis with emphasis on local capabilities. Journal of City and Region, 3(1), 10-22. [In Persian]
Rahakharazi, A. (2020). Urban branding; with reference to urban diplomacy. Tehran: Daneshgahi Publications. [In Persian]
Shabani, M. (2002). Analysis of visual identity and urban image of Amol. Urban Studies, 2(1), 49-60. [In Persian]
Zakarfar, M., & Amini, S. (2021). Analysis of mental image of urban space with emphasis on urban branding. Urban Science Research, 6(3), 85-100. [In Persian]
Zali, N., & Ghorbani, M. (2009). Environmental analysis of urban branding using SWOT method. Regional Development Studies, 4(2), 15-28. [In Persian]
Zarei, S., & Farhadi, M. (2020). Urban branding; a novel approach in urban regeneration. Urban Planning Journal, 14(1), 45-60. [In Persian]