مطالعۀ پدیدارشناختی چالش‌های بهره‌مندی از گردشگری فرهنگی نیشابور در میان دانشجویان دختر غیربومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی مستقل

نویسندگان

استادیار، گروه باستان‌شناسی و تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، ایران

چکیده

زمینه و هدف: شناسایی و تحلیل چالش‌های بهره‌مندی از گردشگری فرهنگی در میان دانشجویان دختر غیربومی شهر نیشابور از منظر پدیدارشناختی هدف پژوهش حاضر است. روش‌شناسی: این پژوهش با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از روش‌شناسی کیفی در چارچوب پدیدارشناسی تفسیری، به شناسایی و تحلیل آسیب‌های گردشگری فرهنگی برای دانشجویان دختر غیربومی ساکن خوابگاه شهر نیشابور می‌پردازد. داده‌ها از طریق پرسشنامۀ محقق‌ساخته شامل سؤالات باز و بسته، از جامعه‌ای متشکل از ۱۰۰ نفر از این گروه جمع‌آوری شد. یافته‌ها: مبنی بر تحلیل داده‌ها، یافته‌ها شکافی عمیق میان شناخت اولیه و دسترسی ساختاریافته به جاذبه‌های فرهنگی شهر را عیان ساخت، به‌طوری‌که آشنایی پیشین افراد عمدتاً متکی بر شبکه‌های ارتباطی غیررسمی بود و غیبت نهادهای متولی در معرفی نظام‌مند این ظرفیت‌ها مشهود به‌نظر می‌رسید. با وجود تمایل اولیه چشمگیر برای بازدید، تداوم تعامل با مکان‌های فرهنگی با سه مانع اصلی مواجه بود: زیرساخت‌های ناکافی، کاستی‌های نهادی ناشی از محدودیت‌های دانشگاهی و مدیریت شهری و تنگناهای اجتماعی-فرهنگی که به‌طور ویژه برای این گروه بازدارندگی ایجاد می‌کرد. اگرچه در ترجیحات مشارکت‌کنندگان، جاذبه‌های ادبی-هنری و تاریخی بر جذابیت‌های مذهبی سبقت گرفته بود، این اولویت‌دهی به‌تنهایی به بازدیدهای مکرر منجر نمی‌شد. تناقض محوری پژوهش در دوگانه انگیزش قوی اولیه و فرسایش تدریجی مشارکت نهفته بود، پدیده‌ای که در آن عوامل عینی (کمبود زمان و منابع مالی) و ذهنی (احساس یکنواختی محیطی) درهم تنیده می‌شدند. در این میان، دانشگاه به‌عنوان نهاد تسهیلگر از طریق طراحی تورهای گروهی هدفمند، تأثیر همتایان در ترغیب بازدید مجدد و تبدیل یادگیری تجربی به تعامل فرهنگی، به‌عنوان راهبردی کلیدی برای تقویت گردشگری دانشجویی شناسایی شد. نتیجه‌گیری و پیشنهادات: نتایج بر ضرورت بازتعریف نقش نهادها، همکاری میراث فرهنگی در بازآفرینی روایت‌های تاریخی، توانمندسازی دانشگاه برای خلق تجربه‌های زمینه‌محور و بازطراحی زیرساخت‌ها منطبق بر نیازهای جمعیتی جوان تأکید دارد تا چرخۀ معیوب بازدیدهای مقطعی به تعامل پایدار فرهنگی برای دانشجویان تبدیل گردد.

کلیدواژه‌ها