الگوی رفتار گردشگران خانوادگی

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گردشگری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استاد مدیریت جهانگری، گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشیار مدیریت جهانگردی، گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

4 دانشیار مدیریت جهانگردی، گروه صنایع دستی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: خانواده ­ها، مصرف ­کنندۀ اصلی بسیاری از خدمات گردشگری و مقصدها هستند و بخش قابل­ توجهی از جمعیت و بازار فعلی و آیندۀ صنعت گردشگری را تشکیل می‌دهند. پایه ­ای و فراگیر بودن گردشگری خانوادگی و مصرف روزافزون آن توسط خانواده‌ها و همچنین نیازهای متنوعی که توسط گردشگران خانوادگی مطرح می‌شود، اهمیت تولید و گسترش دانش‌ بنیادی از الگوی رفتار خانواده‌ها را برجسته می‌کند. بر اساس این، هدف اصلی پژوهش حاضر، ارائۀ الگوی رفتار گردشگران خانوادگی است.
روش­ شناسی: روش پژوهش حاضر، از نظر رویکرد، استقرائی، به لحاظ ماهیت، کیفی و بر مبنای هدف از نوع اکتشافی-تبیینی می­باشد که در بستر مرور نظام­مند با رهیافت فراترکیب انجام شده است. در رهیافت فراترکیب، از الگوی هفت­گامی سندلوسکی و باروسو، به دلیل کاربردی بودن و پذیرش بالای آن استفاده شد.
یافته ­ها: یافته‌ها نشان داد که رفتار گردشگران خانوادگی در چارچوب منظومۀ زندگی خانوادگی (ریخت، شهروندی، هم­پیوندی و پویایی خانوادگی) و بستر محیط فناورانه و فضای مجازی شکل می­گیرد که شامل رفتار سازمان­دهی در پیش از سفر (مرحلۀ آمادگی برای تجربه ­سازی)، رفتار تعاملی-انطباقی در مسیر رفت، مقصد و مسیر بازگشت (مرحلۀ تجربه ­مندی) و رفتار معناسازی-تثبیتی پس از سفر (مرحلۀ مرور تجارب و نتایج) است.
نتیجه­ گیری و پیشنهادات: گردشگری خانوادگی بیش از آنکه حرکت از خانه به مقصد باشد، حرکت خانواده به سوی نسخه‌ای تازه از خویش است. بر اساس این، رفتار گردشگران خانوادگی نه­ فقط یک جابه‌جایی ساده در مکان، بلکه گشایش میدانِ دوفضاییِ تازه‌ای است که در آن بازآرایی و بازتنظیمی زندگی خانوادگی ممکن و معنادار می‌شود. رفتار گردشگری خانوادگی تنها زمانی می‌تواند هدایت، تقویت و تثبیت شود که در سطح کلانِ مدیریت گردشگری، بسترهای ساختاری و سیاستی لازم را برای سازگاری مقصدها و محیط‌های فناورانه با منظومۀ زندگی خانوادگی فراهم کند.
نوآوری و اصالت: ارائۀ الگوی یکپارچه مبتنی بر منظومۀ زندگی خانوادگی، تبیین رفتار گردشگران خانوادگی به‌عنوان فرآیندی معناساز و تحول‌آفرین و ادغام نقش تعیین‌کنندۀ فضای مجازی در مراحل سه‌گانۀ تجربۀ سفر و روند زمانی پنج­بخشی، وجوه تمایز و دانش­افزایی این پژوهش را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

مراجع

Abdul-Aziz, Y., Hussin, S. R., Nezakati, H., Raja Yusof, R. N., & Hashim, H. (2018). The effect of socio-demographic variables and travel characteristics on motivation of Muslim family tourists in Malaysia. Journal of Islamic Marketing, 9(2), 222-239. https://doi.org/10.1108/JIMA-03-2016-0016
Backer, E., & Schänzel, H. (2013). Family Holidays-Vacation or obli-cation? Tourism Recreation Research, 38(2), 159-173. https://doi.org/10.1080/02508281.2013.11081742
Camargo, B. A., Iberri, L., Llano, R., & Lozano, M. (2021). New perspectives on family tourism: Motivations, travel behavior and experiences of single-parent families. In TTRA Canada 2021 Conference. Retrieved from [https://scholarworks.umass.edu/ttracanada_2021_conference/8]. (Access Date: 10 June. 2022).
Carr, N. (2011). Children’s and families’ holiday experience. London: Taylor & Francis.
Chen, H., Jiao, Y., Li, X., & Zhang, K. (2022). Family tourism: Interpersonal interaction, existential authenticity and quality of tourist experience. Journal of Vacation Marketing, 28(1), 82-94. https://doi.org/10.1177/13567667211022407 
Chen, W. Y., Fang, Y. H., Chang, Y. P., & Kuo, C. Y. (2023). Exploring motivation via three-stage travel experience: how to capture the hearts of Taiwanese family-oriented cruise tourists. Humanities and Social Sciences Communications, 10(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-023-01986-3
Davis, H. L. (1977). Decision making with in household, selected aspect consumer behaviour. National Science Foundation, US Development of Commerce, Springfield, USA.
Epp, A. M., & Price. L. L. (2008). Family Identity: A Framework of Identity Interplay in Consumption Practices. Journal of Consumer Research, 35(1), 50-70. https://doi.org/10.1086/529535
Habibah, A., Hamzah, J., Er, A. C., Buang, A., & Selvadurai, S. (2015). Appraisal of family-friendly tourism in Malaysia. Tourismos, 10(1), 37-62. https://doi.org/10.26215/tourismos.v10i1.426
Haldrup, M. & Larsen, J. (2003). The family gaze. Tourist Studies, 3(1), 23-46. https://doi.org/10.1177/1468797603040529
Hallman. Bonnie C. (2017). A ‘Family-Friendly’Place: Family Leisure, Identity and Wellbeing–The Zoo as Therapeutic Landscape. In Williams A. (Eds.) , Therapeutic Landscapes. (pp. 275-296).  Therapeutic Landscapes (pp. 133-145). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315551166
Hofstede, Geert. (2011). Dimensionalizing Cultures: The Hofstede Model in Context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), 1-26. https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014
Hu, A., Li, H., & Pang, J. (2023). A Tale of Two Identities: The Value, Attitude, and Behavior of Adult Children towards Family Tourism Experiences. Sustainability, 15(19), 1-23. https://doi.org/10.3390/su151914364
Javadi Yeganeh, M-R., & Ghaffari, G-R. (2017). Findings of the third wave national survey of Iranian values and attitudes (2016). Culture, Art and Communication Research Institute (National Projects Office in cooperation with the National Social Monitoring Center), Retrieved from [https://ircud.ir/Media/PDF/1400/04/12/637608720832709393.pdf] (Access Date: 10 June. 2025). (In Persian)
Kennedy-Eden, H., & Gretzel, U. (2016). Modern vacations – modern families: new meanings and structures of family vacations. Annals of Leisure Research, 19(4), 461-478. https://doi.org/10.1080/11745398.2016.1178152
Kim, H., Baek, J., & Choe, Y. (2021). Family life cycle and preferences for a mega-sporting event package: The case of the 2018 PyeongChang Winter Olympic Games. Tourism Economics, 27(3), 548-568. https://doi.org/10.1177/1354816620907780
Kim, S. S., Choi, S., Agrusa, J., Wang, K. C., & Kim, Y. (2010). The role of family decision makers in festival tourism. International Journal of Hospitality Management, 29(2), 308-318. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2009.10.004
Larsen, J., Urry, J. & Axhausen, K. (2007). Networks and tourism: mobile social life. Annals of Tourism Research, 34(1), 244-262. https://doi.org/10.1016/j.annals.2006.08.002
Latifpour Golandam, A. (2022). Investigating the Effect of Family Tourism on the Mental Health of Parents and its Relationship with the Variables of Skill Enhancement and General Skill in Children, Journal of Islamic Lifestyle Centered on Health, 5(4), 689-697. https://www.islamiilife.com/article_186411.html (In Persian)
Lee, S. O., Kim, J., & Han, H. (2023). Family tourism development in the new era of tourism: Korean tourists’ domestic trip preferences for accommodation, travel duration, destination, and natural environment. Humanities and Social Sciences Communications, 10(1), 1-10. https://doi.org/10.1057/s41599-023-02148-1
Lehto, X. Y., Choi, S., Lin, Y. C., & MacDermid, S. M. (2009). Vacation and family functioning. Annals of Tourism Research, 36(3), 459-479. https://doi.org/10.1016/j.annals.2009.04.003
Lehto, X. Y., Lin, Y. C., Chen, Y., & Choi, S. (2012). Family vacation activities and family cohesion. Journal of Travel & Tourism Marketing, 29(8), 835-850. http://dx.doi.org/10.1080/10548408.2012.730950
Li, M., Lehto, X., & Li, H. (2020). 40 Years of Family Tourism Research: Bibliometric Analysis and Remaining Issues. Journal of China Tourism Research, 16(1), 1-22. https://doi.org/10.1080/19388160.2020.1733337
Li, M., Lin, G., & Feng, X. (2023). An interactive family tourism decision model. Journal of Travel Research, 62(1), 121-134. https://doi.org/10.1177/00472875211056682
Li, M., Wang, D., Xu, W., & Mao, Z. (2017). Motivation for family vacations with young children: Anecdotes from the Internet. Journal of Travel & Tourism Marketing, 34(8), 1047-1057. https://doi.org/10.1080/10548408.2016.1276007
Lima, J., Eusébio, C., & Varum, C. A. (2019). Impacts of Family Tourism on Families’ Quality of Life–Differences According to the Family Economic Profile. In Campón-Cerro, A.M., Hernández-Mogollón, J.M., Folgado-Fernández, J. A. (Eds.) , Best practices in Hospitality and Tourism Marketing and Management: A Quality of Life perspective, Springer, Cham. (pp. 275-296). https://doi.org/10.1007/978-3-319-91692-7_14
Michie, D. A. (1986). Family travel behaviour and its implications for tourism management: An international study. Tourism Management, 7(1), 8-20. https://doi.org/10.1016/0261-5177(86)90053-1
Miyakawa, E., & Oguchi, T. (2022). Family tourism improves parents’ well-being and children’s generic skills. Tourism Management, Vol. 88, 1-6. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2021.104403
National Statistical Center of Iran. (2022). Results of the National Tourist Survey 1400. Tehran: Presidency of the Republic, National Planning and Budget Organization, Statistical Center of Iran. Retrieved from [https://amar.org.ir/statistical-information/statid/28021] (Access Date: 10 June. 2025). (In Persian)
Nichols, C. M., & Snepenger, D. J. (1988). Family decision making and tourism behavior and attitudes. Journal of Travel Research, 26(4), 2-6. https://doi.org/10.1177/004728758802600401
Obrador, P. (2012). The place of the family in tourism research: domesticity and thick sociality by the pool. Annals of Tourism Research, 39(1), 401-420. https://doi.org/10.1016/j.annals.2011.07.006
Panasiuk, A., & Wszendybył-Skulska, E. (2021). Social aspects of tourism policy in the European Union, The example of Poland and Slovakia. Economies, 9(1), 1-24. https://doi.org/10.3390/economies9010016
Pomfret, G. (2019). Conceptualising family adventure tourist motives, experiences and benefits. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, Vol. 28, 1-8. https://doi.org/10.1016/j.jort.2018.10.004
Pomfret, G. (2021). Family adventure tourism: Towards hedonic and eudaimonic wellbeing. Tourism Management Perspectives, Vol. 39. 1-12. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2021.100852
Rahmanipour, R., & Pazokinezhad, Z. (2023). Evaluation of leisure situation in the Iranian family. report of the Parliamentary Research Center, Deputy for Socio-Cultural Research, Retrieved from [https://report.mrc.ir/article_9262_b4b660185d12ae478fa66844b771ac09.pdf] (Access Date: 10 June. 2025). (In Persian)
Rojas-de-Gracia, M. M. (2025). Who influences family tourism decisions? Incorporating children’s perceptions. Service Business, 19(8). https://doi.org/10.1007/s11628-025-00579-1
Sandelowski, M., Barroso, J. (2007). Handbook for Synthesizing Qualitative Research. Springer: New York.
Schänzel, H. A. & Smith, K. A. (2011). The absence of fatherhood: achieving true gender scholarship in family tourism research. Annals of Leisure Research, 14(2-3), 129-140. https://doi.org/10.1080/11745398.2011.615712
Schänzel, H. A. & Yeoman, I. (2015). Trends in family tourism. Journal of Tourism Futures, 1(2), 141-147. https://doi.org/10.1108/JTF-12-2014-0006
Schänzel, H. A. (2013). The importance of ‘social’ in family tourism. Asia-Pacific Journal of Innovation in Hospitality and Tourism, 2(1), 1-15. Retrieved from [https://fslmjournals.taylors.edu.my/the-importance-of-social-in-family-tourism/]. (Access Date: 10 June. 2022).
Schänzel, H. A. (2021). Connecting Through Family Tourism and Social Inclusion during COVID-19 Times. Full text book of 3rd International Family, Youth and Child Friendly Tourism Management Congress, 23-25 June 2021. (pp. 20-31) Retrieved from [https://fycft.beykoz.edu.tr/2021/]. (Access Date: 10 June. 2022).
Schänzel, H. A., & Yeoman, I. (2014). The future of family tourism. Tourism Recreation Research, 39(3), 343-360. https://doi.org/10.1080/02508281.2014.11087005
Schänzel, H. A., Yeoman, I., & Backer, E. (Eds.). (2012). Family tourism: Multidisciplinary perspectives. Bristol: Channel view publications.
Seaton, A. V. & Tagg, S. (1995). The Family Vacation in Europe: Paedonomic Aspects of Choices and Satisfactions. Journal of Travel & Tourism Marketing, 4(1), 1-21. https://doi.org/10.1300/J073v04n01_01
Shaw, S. M., Havitz, M. E. & Delemere, F. M. (2008). I decided to invest in my kids’ memories: family vacations, memories, and the social construction of the family. Tourism Culture and Communication, 8(1), 13-26. http://dx.doi.org/10.3727/109830408783900361
Wang, Y., & Li, M. (2021). Family Identity Bundles and Holiday Decision Making. Journal of Travel Research, 60(3), 486-502. https://doi.org/10.1177/0047287520930091
Yeoman, I. (2008). Tomorrow’s Tourist: Scenarios and Trends. Oxford, Elsevier.
Yurdakul, A., & Schänzel, H. A. (2021). Family tourism in historical areas: researching the relations between families and the most visited museums in Ankara. Full text book of 3rd International Family, Youth and Child Friendly Tourism Management Congress, 23-25 June 2021. (pp. 32-53) Retrieved from [https://fycft.beykoz.edu.tr/2021/]. (Access Date: 10 June. 2022).
Zhang, P., & Cao, K. (2022). Analysis of the Impact of Household Tourism Consumption Based on Multilevel Structural Equation Model. Mobile Information Systems, 2022(6), 1-12. http://dx.doi.org/10.1155/2022/7141837
Zhong, S., & Peng, H. (2021). Children's tourist world: Two scenarios. Tourism Management Perspectives, Vol. 38, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2021.100824
پژوهش های بازاریابی گردشگری و میهمان نوازی
دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 5
پاییز و زمستان
مهر 1404
صفحه 87-113

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار