واکاوی عوامل موثر در برندسازی ملی از طریق گردشگری در ایران

نویسندگان

1 استادیار، جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، گروه مدیریت و اقتصاد گردشگری، دانشکده گردشگری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گردشگری، گروه مدیریت و اقتصاد گردشگری، دانشکده گردشگری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، گردشگری، گروه مدیریت و اقتصاد گردشگری، دانشکده گردشگری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار، مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: برندسازی ملی از طریق گردشگری یکی از ابزارهای اساسی در دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم، نقش کلیدی در تقویت تصویر جهانی کشورها ایفا می‌کند. در این راستا، هدف این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر در برندسازی ملی از طریق گردشگری در ایران و ارائه مدلی بومی‌سازی‌شده برای ارتقای تصویر جهانی کشور است.

روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و با هدف تبیین مؤلفه‌های برندسازی ملی از طریق گردشگری انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۹ نفر از خبرگان منتخب به روش نمونه‌گیری هدفمند و تا اشباع نظری گردآوری گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون سه‌سطحی انجام شد و روایی و پایایی یافته‌ها بر اساس معیارهای لینکلن و گوبا مورد بررسی قرار گرفت.

یافته‌ها: داده‌ها با روش تحلیل مضمون با استفاده از نرم افزار اطلس تی آی تحلیل گردیدند. ابتدا ۴۸ مضمون پایه شناسایی شدند؛ در مرحله بعد این ۴۸ مضمون در خوشه‌های مفهومی مشابه تلفیق و در قالب ۸ مضمون سازمان‌دهنده طبقه‌بندی شدند که نهایتاً به ۴ مضمون فراگیر منتهی گردیدند. این چهار مضمون فراگیر شامل حکم‌رانی و سیاست‌گذاری برند ملی، بازاریابی و ارتباطات برند، توسعه پایدار و توانمندسازی و هویت، فرهنگ و تجربه برند می‌شوند.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان دادند که برای برندسازی ملی موفق از طریق گردشگری در ایران، وجود یک استراتژی جامع و هماهنگ میان نهادهای دولتی و خصوصی، استفاده از فناوری‌های نوین، و تقویت دیپلماسی فرهنگی ضروری است. همچنین، اهمیت آموزش و ظرفیت‌سازی در صنعت گردشگری، توجه به اصول پایداری زیست‌محیطی و فرهنگی، و هویت‌سازی فرهنگی به‌عنوان عوامل اصلی برندسازی ملی مطرح شدند.

نوآوری و اصالت: نوآوری این پژوهش در طراحی مدلی بومی‌سازی‌شده مبتنی بر ویژگی‌های فرهنگی، مذهبی و طبیعی منحصربه‌فرد ایران نهفته است. این پژوهش می‌تواند مانند یک نقشه راه علمی و کاربردی برای برای ارتقا برند ملی ایران و تحقق توسعه پایدار گردشگری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها