تبیین الگوی مزیت رقابتی در مقاصد گردشگری با تاکید بر رویکرد پایداری رقابت‌پذیر

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت بازرگانی و مدیریت فناوری اطلاعات، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرقدس،

3 گروه مدیریت بازرگانی،دانشگاه یزد، یزد، ایران

چکیده

زمینه و هدف: تغییر صنعت گردشگری به سمت پایداری نشان‌دهنده تحول عمیق در انتظارات گردشگران و نحوه تعامل آن‌ها با مقاصد است. علاقه روزافزون گردشگران به عواملی همچون مسئولیت‌پذیری و اصالت فرهنگی، بر ضرورت بازتعریف مزیت رقابتی در این صنعت تأکید می‌کند. لذا این پژوهش به طراحی الگوی مزیت رقابتی پایدار مقاصد گردشگری می‌پردازد.

روش‌شناسی: روش پژوهش کیفی و از نوع اکتشافی است. جهت گردآوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته‌ی عمیق استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را 13 نفر از خبرگان و اعضای هیئت علمی متخصص در گردشگری و مدیران سازمانهای گردشگری در تهران تشکیل دادند که با روش نمونه‌گیری هدفمند قضاوتی انتخاب شدند. از روش تحلیل تم برای تحلیل داده‌ها استفاده شد.

یافته‌ها: یافته‌ها منجر به شناسایی 7 تم اصلی ، 18 تم فرعی شامل، عوامل محیطی(ارزش سبز، دلبستگی به محصول سبز، دانش محیطی)، عوامل اجتماعی(تصویر سبز، ارزش اجتماعی، هنجارهای اجتماعی)، عوامل اقتصادی(ارزش اقتصادی،آگاهی اقتصادی)، عوامل بازاریابی(رسانه‌های اجتماعی، بازاریابی سبز، برند گردشگری پایدار)، عوامل فرهنگی( ارزش‌های فرهنگی، سبک زندگی پایدار)، عوامل فردی(نگرش گردشگران، انگیزه گردشگران)، عوامل مقصد گردشگری(محیط خرید، مناظر طبیعی،خدمات گردشگری) شناسایی شد.

نتیجه‌گیری و پیشنهادات: مزیت رقابتی پایدار تنها زمانی شکل می‌گیرد که این ابعاد در یک چارچوب یکپارچه و بومی تلفیق شوند. پایداری در این بافت، نه به‌عنوان هزینه، بلکه به‌عنوان منبع استراتژیک برای تمایز، اعتمادسازی و دیپلماسی فرهنگی عمل می‌کند.

نوآوری و اصالت: ارائه الگوی تلفیقی و سازگار با واقعیت‌های فرهنگی، اقتصادی ایران است که در پژوهش های قبلی کمتر مشاهده شده است و شکاف پژوهشی موجود در ادبیات داخلی و بین‌المللی را پر می‌کند.

کلیدواژه‌ها