1
گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری ، دانشگاه مازندران، بابلسر
2
گروه شهرسازی ،دانشکده هنر و معماری ،دانشگاه مازندران
3
فارغ التحصیل کارشناسی ارشد از گروه شهرسازی دانشگاه مازندران
10.22080/tmhr.2026.31323.1125
چکیده
هدف پژوهش حاضر، سنجش و تحلیل اثرات محیطی و کالبدی توسعه شهری و تصرفات شکل گرفته در حریم رودخانه فشم میباشد. روش تحقیق بر پایه رویکرد توصیفی–تحلیلی بوده و در فرآیند گردآوری دادهها و اطلاعات، از دو روش اسنادی و پیمایشی بهره گرفته شده است. در بخش اسنادی، بر اساس مطالعات کتابخانهای و پیشینه پژوهش، و دادهها و اطلاعات موجود و در دسترس، شاخصهای سنجش اثرات توسعه شهری در حریم رودخانه فشم را، در دو معیار اصلی زیستمحیطی و کالبدی و در قالب شش زیرمعیار فرعی: کیفیت آب رودخانه، پوشش گیاهی و حیات وحش بومی و زیستگاههای طبیعی، تشدید تغییرات اقلیمی محلی، دسترسی به رودخانه و کیفیت منظر و مبلمان شهری، تابآوری کالبدی شهر در برابر مخاطرات طبیعی بویژه سیلاب، و سازگاری تغییرات کاربری شکل گرفته در حریم رودخانه با نقش و عملکرد عمده شهر و منطقه، طبقه بندی کردیم. در بخش مطالعات میدانی و پیمایشی نیز، به مشاهده، مصاحبه، برداشتهای میدانی و جمعآوری اطلاعات انجام شده پرداختیم و سپس به بررسی و تجزیه و تحلیل این دادهها و اطلاعات بدست آمده پرداختیم. در نهایت راهبردها و راهکارهایی در راستای احیای رودخانه فشم و کاهش اثرات توسعه شهری در حریم این رودخانه پیشنهاد شد.
یافتهها نشان میدهد که طی دو دهه اخیر، سطح کاربریهای مسکونی در حریم رودخانه بیش از پنج برابر افزایش یافته و این امر منجر به کاهش 57 درصدی پوشش گیاهی بومی و فضای سبز حریم رودخانه، کاهش دسترسی عمومی به رودخانه و کیفیت منظر و مبلمان شهری و تبدیل این فضای عمومی و جاذب جمعیت به فضایی نیمه خصوصی و خصوصی شده است. افزون بر این، توسعه شهری در حریم رودخانه فشم سبب افزایش خسارات ناشی از سیلابهای فصلی و تشدید تغییرات اقلیمی محلی همچون افزایش دما، کاهش رطوبت نسبی، تغییر الگوی باد و ناپایداریهای ژئومورفولوژیک در بستر و حریم رودخانه شده است.
محمودی پاتی, فرزین , اسدی, ایرج , & کمالی, امیرعباس . (1405). سنجش اثرات محیطی و کالبدی توسعه شهری در حریم رودخانه فشم در راستای توسعه گردشگری. پژوهش های بازاریابی گردشگری و میهمان نوازی, 4(1), 204-230. doi: 10.22080/tmhr.2026.31323.1125
MLA
فرزین محمودی پاتی; ایرج اسدی; امیرعباس کمالی. "سنجش اثرات محیطی و کالبدی توسعه شهری در حریم رودخانه فشم در راستای توسعه گردشگری", پژوهش های بازاریابی گردشگری و میهمان نوازی, 4, 1, 1405, 204-230. doi: 10.22080/tmhr.2026.31323.1125
HARVARD
محمودی پاتی, فرزین, اسدی, ایرج, کمالی, امیرعباس. (1405). 'سنجش اثرات محیطی و کالبدی توسعه شهری در حریم رودخانه فشم در راستای توسعه گردشگری', پژوهش های بازاریابی گردشگری و میهمان نوازی, 4(1), pp. 204-230. doi: 10.22080/tmhr.2026.31323.1125
CHICAGO
فرزین محمودی پاتی , ایرج اسدی و امیرعباس کمالی, "سنجش اثرات محیطی و کالبدی توسعه شهری در حریم رودخانه فشم در راستای توسعه گردشگری," پژوهش های بازاریابی گردشگری و میهمان نوازی, 4 1 (1405): 204-230, doi: 10.22080/tmhr.2026.31323.1125
VANCOUVER
محمودی پاتی, فرزین, اسدی, ایرج, کمالی, امیرعباس. سنجش اثرات محیطی و کالبدی توسعه شهری در حریم رودخانه فشم در راستای توسعه گردشگری. پژوهش های بازاریابی گردشگری و میهمان نوازی, 1405; 4(1): 204-230. doi: 10.22080/tmhr.2026.31323.1125
)