مدل سازی و شبیه سازی هیبریدی سناریومحور اثر مدیریت ازدحام فیجیتال بر ارتقای رضایت مندی گردشگران خرید در مناطق آزاد تجاری و صنعتی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

10.22080/tmhr.2026.31472.1131

چکیده

زمینه و هدف: مناطق آزاد تجاری و صنعتی ایران به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم گردشگری خرید، با افزایش جریان گردشگران و همگرایی فزاینده فضاهای فیزیکی و دیجیتال با چالش‌های نوظهوری در مدیریت مؤثر ازدحام و حفظ کیفیت تجربه گردشگران مواجه شده‌اند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی هیبریدی مبتنی بر شبیه‌سازی سناریومحور برای تبیین اثر مدیریت ازدحام فیجیتال بر ارتقای رضایت‌مندی گردشگران خرید در مناطق آزاد تجاری و صنعتی ایران انجام شده است. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی و کمی) و توصیفی - تحلیلی است. در بخش کیفی، محورهای اصلی و فرعی مدیریت ازدحام فیجیتال از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از استادان دانشگاه و مدیران و کارشناسان مناطق آزاد، به روش گلوله‌برفی گردآوری و با تحلیل مضمون استخراج شد. در بخش کمی، پرسشنامه بین 32 نفر از خبرگان به‌روش قضاوتی توزیع گردید. عوامل شناسایی‌شده با دلفی فازی اولویت‌بندی، سناریوها با استفاده از طراحی آزمایش تاگوچی تدوین شد و در نهایت سناریوی مطلوب از طریق مدل‌سازی ترکیبی پویایی سیستم و عامل‌بنیان شبیه‌سازی گردید. یافته ها: نتایج پژوهش به شناسایی شش مضمون اصلی منجر شد که در میان آن‌ها، مدیریت ظرفیت تحمل مقصد و جریان گردشگران بیش ترین تأثیر را بر ارتقای رضایت‌مندی گردشگران خرید داشت. همچنین، نتایج شبیه‌سازی نشان داد در سناریوی مطلوب، شاخص رضایت‌مندی گردشگران خرید در پایان افق شبیه‌سازی به 79 درصد افزایش می‌یابد . نتیجه گیری و پیشنهادات: مطلوب است تا مدیران گردشگری توجه ویژه ای روی عوامل مؤثر شناسایی شده که نقش بسزایی در ارتقای رضایت‌مندی گردشگران خرید دارند، داشته باشند. نوآوری و اصالت: نوآوری پژوهش در ارائه چارچوبی یکپارچه برای مدیریت ازدحام فیجیتال در گردشگری خرید و تبیین اثر آن بر رضایت‌مندی از طریق مدل‌سازی هیبریدی سناریومحور است؛ رویکردی که پیش‌تر در ادبیات این حوزه مورد استفاده قرار نگرفته است.

کلیدواژه‌ها